Ülkemizden ve Dünyadan 9 Bayram Geleneği

Bizim bayramlarımız temelde insanların yardımlaşarak, elinde olanı paylaşarak birbirleriyle yakınlaşmasını, büyüklere ve küçüklere ilgi gösterilmesini, daha da özünde saygıyı ve sevgiyi özendirir. Müslüman âleminin iki büyük bayramından biri olan Kurban Bayramı’nda da “paylaşma” duygusu hâkimdir ve insanların birbirine yardım eli uzatması ibadet çerçevesinde değerlendirilir. Dört gün süren bayramın ay takvimine göre belirlenen tarihi miladi takvime göre her yıl değişik zamanlara denk gelir.

Hristiyanların mart sonu ile nisan sonu arasına denk gelen bir pazar günü kutladıkları Paskalya Bayramı’nda insanlar evlerinde Paskalya çöreği, çikolatadan Paskalya tavşanı ve Paskalya yumurtası yaparak birbirine hediye ederler. Bildiğiniz gibi yumurta çok eski tarihlerden bu yana hayatın yeniden canlanmasını temsil ediyor ve Paskalya yumurtası haşlanmış yumurtanın boyanmasıyla elde ediliyor.

Çincede “Yuan Dan” adıyla ifade edilen yeni yıl, bildiğimiz yeni yıl kutlamalarından çok daha farklı bir anlam ifade ediyor, çünkü hikâyesi 4000 yıl öncesine kadar uzanıyor. “Yuan Dan” aslında Çinliler için festival havasında kutlanan bir bayram… Çin takvimine göre yılbaşına denk gelen ve iki hafta süren etkinliklerde bir arada olmalarını kutladıkları yemekler yiyor, ejderha dansları yapıyor, kırmızı zarflarda çocuklara para veriyor ve böylece atalarına saygı sunuyorlar.

Sert bir kış gününde paltosunu sokaktaki dilenciyle paylaştığı rivayet edilen Aziz Martin anısına kutlanan bayram çocukların heyecanla beklediği bir gündür, çünkü ellerinde fenerlerle evleri tek tek dolaşarak şeker toplarlar. O gün, içi badem ezmeli ve haşhaşlı, üstü kremalı özel bir kruvasan yapmak adettendir. En önemli ritüel ise akşam olunca kaz etinden yapılan yemeği yemektir.

Hindistan’da baharın gelişinin kutlandığı ve zamanla festivale dönüşen Holi’de ilk gün büyük bir ateş yakılır çünkü insanlar bu ateşin kötülüklerden koruduğuna inanmaktadır. İkinci gün ise insanlar şarkı söyleyip dans ederek bitkilerden yapılan boyaları birbirlerine fırlatırlar.

Vartavar Bayramı, Nuh Tufanı’ndan kurtuluşun ardından yağan yağmura şükredilen bir bayramdır ve o gün evler güllerle donatılır, gül ve gül yaprakları dağıtılır ve insanlar birbirini gül suyuyla ıslatır. Bu yüzden Gül Bayramı hatta Su Bayramı da denmektedir. Özellikle Ermeni toplumunun kutladığı bayram temmuz ayına denk gelir.

Fransızcada Şişman Salı anlamına gelen Mardi Gras, Katolik toplumların girdikleri Büyük Perhiz’den önce doyasıya yiyip içtikleri güne hatta günlere deniyor. Büyük Perhiz ya da orijinal adıyla Lent ise 40 gün hayvansal gıdaları tüketmeden tutulan oruç anlamına geliyor. Mardi Gras, Büyük Perhiz arifesinde festival şeklinde de kutlanabiliyor.

Hindistan’da Hindu toplumlarca kutlanan çok sayıda bayram vardır ve çoğu sokakta geçitler düzenlenerek kutlandığından bu günlerde çok renkli görüntüler gözlemlenir. Pongal Bayramı da Güney Hindistan’da kutlanan bir çeşit büyük hasat bayramıdır. Bayramın geleneksel yemeği ise pirinçle yapılan pilavdır.

Müslüman dünyası için oruç tutularak geçirilen bir ayın ardından gelen kutlama günleri Ramazan Bayramı’dır ve adını Hicri takvime göre oruç tutulan aydan alır. Üç gün süren bayramın ana ikramları şeker ve tatlılardır. İnsanlar misafirlerini gülen yüzlerle karşılamak, sofralarını birbirine açmak, tatlı yiyerek tatlı konuşmak üzere bayram sabahına uyanırlar.