6 Maddede Nuri Demirağ

Nuri Demirağ’ı 1936 yılında uçak fabrikası kurmaya iten olay, Türk ordusunun uçak ihtiyacı için bağış kampanyasına katılmasının istenmesiyle başladı. Kendisinden talep edilene verdiği karşılık tarihe şöyle geçecekti: “Benden bu millet için bir şey istiyorsanız, en mükemmelini istemelisiniz. Mademki bir millet tayyaresiz yaşayamaz, öyleyse bu yaşama vasıtasını başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasını yapmaya talibim.”

Bu sözü yerine getirmekte gecikmedi ve Çekoslovak bir şirketle anlaşarak İstanbul’da -bugünkü Barbaros Hayrettin Paşa İskelesi’nin yakınında- uçak atölyesi kurdu.

Burada üretilen uçakların deneme uçuşu yapabilmesi için bir alana ihtiyaç vardı ve Nuri Demirağ bu amaçla Yeşilköy’deki Elmas Paşa Çiftliği’ni satın aldı. Uçuş sahasından hangarlara, tamir atölyesine kadar alan dizayn edildi. İşte, bugün İstanbul Atatürk Havalimanı olarak kullanılan alanın hikâyesi de böyle başladı.

Uçak atölyesi ve uçuş sahası tamamdı ve sıra bu uçakları kullanacak yerli pilotların yetiştirilmesine gelmişti. Nuri Bey, önce memleketi Sivas-Divriği’de bir havacılık ortaokulu açtı, sonra Yeşilköy’de bir Gök Okulu kurdu. Bu okul tam 290 pilot çıkaracaktı.

Nuri Demirağ’ın kurduğu fabrikada 1936 yılında üretilen ilk tek motorlu yerli uçağa NU.D-36 adı verilmişti. 1938 yılında üretilen çift motorlu altı kişilik uçağa da NuD-38 denildi; bu uçak için Türk Hava Kurumu da sipariş vermiş, siparişlerden 65 tanesi hummalı bir çalışmayla üretilip deneme uçuşlarının ardından teslim edilmişti.

Türk yapımı ilk uçak, Gök Okulu mezunlarından Galip Demirağ tarafından İstanbul- Divriği arasında uçuruldu. Pilot Galip, aynı zamanda Nuri Demirağ’ın oğluydu. Ne yazık ki üretimler ve deneme uçuşları büyük bir heyecanla sürerken talihsiz bir kaza yaşandı… Bu kaza, uçak fabrikasından Gök Okuluna büyük bir emek ve inanmışlıkla kurulan üretim ve ilgili alanların 1944 yılında tek tek kapanmasına uzanan yolun da başlangıcı olacaktı.