Yukarı
Halkbank Kültür ve Yaşam
fade
19370
post-template-default,single,single-post,postid-19370,single-format-standard,eltd-core-1.1.1,flow-ver-1.4,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-standard,eltd-fixed-on-scroll,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-menu-item-first-level-bg-color,eltd-dropdown-default,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

KALBİNİ GERİDE BIRAKANLARIN DENİZİ: EGE

“Yareme tuz diye yakamoz bastım/ Tek şahidim aydı/ Bir elimde defne, bir elimde sevdan/ Kalbim Ege’de kaldı…” Türkiye’nin Ege kıyıları insanı illaki düşlere daldırır ama Sezen Aksu’nun bu şarkısıyla düşlerden uyanmak daha bir zorlaşır. Peki, her haliyle zihnimizde romantik izler bırakan Ege Denizi’ni biraz da coğrafya bilgileriyle anmaya ne dersiniz?

1#

Bildiğiniz gibi karanın içine sokulan dar, uzun deniz alanları körfezleri oluşturur ve ülkemizin Ege Denizi’ne sıfır olan kıyıları böyle körfezlerle kaplıdır. Kuşadası Körfezi’nden Edremit Körfezi’ne, Çandarlı Körfezi’nden Gökova, İzmir ya da Güllük Körfezi’ne… Örneğin Ege’nin en derin körfezi olan Kuşadası, çevresindeki antik ve doğal güzelliklerle en turistik yerlerden biridir.

2#

Körfezin daha küçük boyutlardaki halineyse koy deniyor ve Ege Denizi’nin, ülkemizin batı kıyılarını muhteşem manzaralar sunan koylarla da donattığını söyleyebiliriz. Bu bölgede Muğla-Fethiye’ye bağlı Kabak Koyu’ndan İzmir-Çeşme’deki Kleopatra Koyu’na, Balıkesir-Ayvalık’taki Patriça Koyu’ndan Çanakkale-Ayvacık’ta Assos Sivrice Koyu’na çok sayıda koya sahibiz.

3#

Türkiye mavi bayraklı plajlarıyla tüm dünyadan turist çeken bir ülke. Ege Denizi’ne açılan plajlar başlı başına bir konu ama birkaç tanesinden söz etmeden geçmeyelim… Caretta Caretta’ların yumurtlama alanı olan İztuzu Plajı, tabiat parkı içindeki Ölüdeniz Plajı, turkuaz rengiyle göz kamaştıran Belcekız Plajı, incecik kumlarla kaplı Sarımsaklı Plajı öne çıkanlardan sadece birkaçı.

4#

Ege Denizi’nin dilimizdeki diğer bir adı da Adalar Denizi’dir, hatta Osmanlı kaynaklarında Adalar Arası olarak da geçer. Bu isim elbette üstünde irili ufaklı 3000’e yakın ada bulunan Ege Denizi için oldukça anlamlı. Çanakkale’ye, Balıkesir’e, İzmir’e, Muğla’ya ya da Aydın ilimize bağlı adaların kiminde yerleşim bulunmakta, kimine sadece turistik geziler düzenlenmektedir, kiminde ise doğa ve sessizlik hâkimdir.

5#

Ege Denizi’nin bir tarafı Türkiye ile çevriliyken diğer tarafı Yunanistan ile sınırdır. Dolayısıyla denizin üstündeki adaların bir kısmı da Yunanistan’a aittir, hatta denizin güney sınırı Rodos ve Girit adaları çizer. Ülkemizin Ege kıyılarından Yunan adalarına günübirlik seyahat de edilebilir, örneğin Çeşme’den Sakız Adası’na, Kuşadası’ndan Sisam Adası’na, Ayvalık’tan Midilli’ye ya da Gökçeada’dan Limni’ye…

6#

Elbette denizin olduğu yerde doğal ya da yapay limanlar olmadan olmaz. Eski uygarlıklardan izler taşıyan İzmir’deki Aliağa Limanı, Sakızadası ve Atina’ya da feribot seferleri düzenlenen Çeşme Limanı, büyük bir alana sahip olan İzmir Alsancak Limanı da ülkemizin Ege kıyısındaki limanları arasındadır.

7#

Peki üzerine şiirler, şarkılar yazılmış Ege Denizi’yle kıyısı olan şehirlerimiz hangileridir? Bazılarından yukarıda bahsettik ama yine de kuzeyden güneye doğru sıralayalım: Edirne, Çanakkale, Balıkesir, Aydın ve Muğla. Karşı kıyıda, yani Yunanistan’da Ege Denizi ile kıyısı olan şehirler ise Kavala, Selanik ve Atina’dır.

akin aksoy