Türkiye, çevre koruma alanında dünya çapında bir başarıya imza attı. Akdeniz Koruma Derneği Başkanı Zafer Kızılkaya, deniz ekosistemlerini koruma çalışmalarından ötürü Goldman Çevre Ödülü (Yeşil Nobel) kazanan ilk Türk oldu. Kızılkaya’nın çalışmaları, Türkiye’nin Gökova Körfezi ve çevresindeki deniz koruma alanlarında biyolojik çeşitliliğin korunması üzerine odaklanıyor. Proje kapsamında, yasa dışı avlanma ve diğer tehditlerle mücadele eden koruculuk sistemi kurulurken; yerel balıkçılarla birlikte sürdürülebilir balıkçılık uygulamaları hayata geçirildi. Bunun sonucunda habitat iyileşti, istilacı türlerin baskısı azaldı ve bölgedeki balık stokları yeniden canlandı. Bu başarı, yalnızca Türkiye’nin deniz yaşamını korumaya yönelik somut bir adım atması açısından değil, aynı zamanda bireylerin doğayı savunma gücünün uluslararası arenada tanınması açısından da önemli bir çevresel haber olarak öne çıkıyor.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, marketlerde plastik poşet kullanımını tamamen yasaklayan yasayı imzaladı. 2026’dan itibaren eyalette tüm plastik alışveriş poşetleri yasaklanacak. Daha önce yalnızca ince plastik poşetler yasaklıydı; ücretli olarak satılan kalın plastik poşetler ise serbestti. Yeni düzenlemeyle bu poşetler de kaldırılıyor. Market kasalarında artık plastik poşet seçeneği sunulmayacak, tüketicilere yalnızca kâğıt torba isteyip istemedikleri sorulacak. Newsom, 2007’de San Francisco Belediye Başkanı’yken ABD’nin ilk plastik poşet yasağını imzalamıştı.

Meksika’da, yunuslar başta olmak üzere deniz memelilerinin eğlence ve ticari amaçlı kullanımını sınırlayan düzenleme, Meksika Senatosu tarafından geniş destekle kabul edildi. Bu kararın kabul edilme süreci ise şöyle oldu: Yunus gösterileri ve “yunusla terapi” gibi uygulamalara yönelik artan etik tartışmalar ile esaret altındaki hayvanların yaşadığı fiziksel ve psikolojik sorunlara ilişkin kamuoyu tepkisi, üç yıllık bir yasama sürecinin ardından etkili oldu. Böylece Meksika, deniz memelerinin refahını koruma konusunda uluslararası standartlara yakın bir adım attı.

Kosta Rika, elektrik üretiminin yaklaşık %99’unu yenilenebilir kaynaklardan sağlayarak dünyada öne çıkan bir model oluşturuyor. Ülke, elektrik üretiminin büyük bölümünü hidroelektrik enerjiden elde ederken; jeotermal enerji, rüzgâr enerjisi ve güneş enerjisi gibi kaynaklardan da yararlanıyor. Benzer şekilde Paraguay, İzlanda ve Arnavutluk da yenilenebilir enerji üretimiyle öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor.

Antarktika üzerindeki ozon tabakası toparlanma sürecine girmiş durumda. Bu iyileşmenin, güney yarım kürede gözlenen bazı atmosferik değişimleri dengelemeye başladığı düşünülüyor. Araştırmalar, 1987’de imzalanan Montreal Protokolü sayesinde ozon incelten maddelerin azaltılmasının, jet akımı üzerindeki olumsuz kaymayı yavaşlattığını ve kısmen tersine çevirdiğini gösteriyor. Bu gelişme, yağış düzenleri ve iklim sistemleri üzerindeki bazı baskıların hafiflemesi açısından umut verici. Montreal Protokolü, küresel ölçekte alınan kararlı önlemlerin gezegenin toparlanmasına katkı sağlayabildiğini gösteren güçlü bir örnek olarak öne çıkıyor.

Açık denizleri korumayı amaçlayan Küresel Okyanus Anlaşması yürürlüğe girdi. Anlaşma, ülkelerin uluslararası sularda koruma alanları ilan etmesine imkân tanıyor. Çevre kuruluşları, Galápagos Deniz Koruma Alanı gibi örneklerin deniz yaşamının koruma altına alındığında hızla toparlanabildiğini gösterdiğini vurguluyor. Uzmanlara göre bu adım, okyanuslar için gerçek bir umut.

Yeşil deniz kaplumbağası, yıllar süren çalışmaların ardından “nesli tehlikede olan” türler listesinden çıkarıldı. Onlarca yıldır devam eden koruma çalışmaları sayesinde tropikal ve subtropikal sularda bulunan yeşil deniz kaplumbağalarının küresel popülasyonu, 1970’lerden bu yana yaklaşık %28 arttı. Guam’a özgü bir yalıçapkını, yaklaşık 40 yıl sonra ilk kez doğal ortamında yumurta bıraktı. İngiltere’de bazı böcek türleri, İsveç nehirlerinde kahverengi alabalıklar geri dönerken; İskoçya’da turna kuşu, Meksika’da jaguar ve Papua Yeni Gine açıklarında yelkenli köpek balığı yeniden görülmeye başlandı. ABD’de ise chinook somonları 100 yıl sonra tekrar nehirlerde tespit edildi. Bu gelişmeler, doğru adımlar atıldığında doğanın toparlanabildiğini hatırlatıyor.

Avrupa Birliği, iklim eğitiminin okul müfredatına dâhil edilmesini Paris Anlaşması kapsamındaki Ulusal Olarak Belirlenmiş Katkısı’na (NDC) ekleyerek dikkat çekici bir adım attı. Bu taahhüt, öğrencilerin iklim krizini daha iyi anlamasını, yanlış bilgilere karşı daha bilinçli olmasını ve sürdürülebilirlik alanında gerekli becerilerle yetişmesini amaçlıyor. Avrupa Birliği’nin bu kararıyla birlikte, çok sayıda ülke benzer şekilde iklim eğitimini NDC’lerine dâhil etmiş durumda; bu da küresel düzeyde iklim öğretimini güçlendirmeye yönelik önemli bir işaret olarak görülüyor.

İskoçya’da doğa dostu bir düzenleme hayata geçti. İskoç hükûmeti, kırlangıç sayılarındaki ciddi düşüşün ardından tüm yeni evlerde kırlangıç kuşları için özel yuva tuğlalarının kullanılmasını zorunlu hâle getirdi. Binanın görünümünü neredeyse etkilemeyen bu basit uygulama, oyuklarda yuva yapan kuşlara güvenli alanlar sunmayı amaçlıyor. Dört yıllık bir istişare sürecinin ardından kabul edilen yasa, doğa korumacıları tarafından “ucuz, etkili ve sağduyulu” bir çözüm olarak değerlendiriliyor ve kırlangıçların geri dönüşü için umut verici bir adım olarak görülüyor.

Bu haberler hem Türkiye’de hem dünyada doğayı korumak için atılan adımların güçlendiğini ve daha yaşanabilir bir gelecek için umut olduğunu gösteriyor.